کشور بلغارستان

کشور بلغارستان                   BULGARIA

بلغارستان کشوری است در شبه جزیره بالکان که در غرب دریای سیاه جای دارد و از شمال به رومانی ‘ از خاور به دریای سیاه ‘ از جنوب به ترکیه و یونان و از غرب به مقدونیه و یوگسلاوی محدود است.

کشور بلغارستان-نقشه بلغارستان

_________________________________________________________

نام رسمی کشور بلغارستان:                            جمهوری بلغارستان

نام محلی کشور بلغارستان:                               بلگاریا

اسامی دیگر:                                                    __

پایتخت کشور بلغارستان:                                   صوفیا

تاریخ استقلال کشور بلغارستان:                      1908/9/22 از امپراتوری عثمانی

روز ملی کشور بلغارستان:                               سوم مارس

نوع حکومت کشور بلغارستان:                      جمهوری چند حزبی با یک مجلس قانونگذاری از سال 1990

رئیس حکومت:                                              رئیس جمهور : گنورگی پاروانف از سال 2001

رئیس دولت:                                                  نخست وزیر : سیمئون ساگس کویورگ گوتا

قوه مقننه:                                                   قانون اساسی سال 1991   مجلس ملی با 240 عضو به مدت 4 سال

عضویت در سازمانهای بین المللی:                         سازمان ملل متحد ‘  اونکتاد ‘ یونیسف ‘ فائو ‘ یاا آ ‘ ایبرد ‘ ایکاتو ‘ ایفک ‘ ایلو ‘ ایمف ‘ ایمو ‘ ایتو ‘ یونسکو

یونیدو  ‘یوپو ‘ وهو ‘ ویپو ‘ ومو ‘ ویپو ‘ سازمان تجارت جهانی ‘آی آ دب’ اوسه ‘ سفتا ‘

                                                  جمعیت کشور بلغارستان

مساحت کشور بلغارستان:                         994’110 کیلومتر مربع (صد و دومین کشور جهان)

جمعیت کشور بلغارستان:                          000’200’8 نفر در سال 2000(هشتاد و هفتمین کشور جهان)

تراکم جمعیت کشور بلغارستان:                 73/9 نفر در کیلومتر مربع

پیش بینی جمعیت(2025):                      7 میلیون نفر

جمعیت شهری(1998):                          69/4%

رشد سالانه جمعیت(2000_1995):        7/.-%

زمان دوبرابر شدن جمعیت:                   ؟

توزیع سنی(1998):                            زیر 15 سال 16/2%       29_15 سال 22%          59_30 سال 40/1%       بالای 60 سال 21/7%

توزیع جنسی(1998):                         مرد  48/77%       زن 51/23%

امید به زندگی(1999):                       زنان 76 سال  مردان 68/7 سال

میزان تولد در هر هزار نفر(1999):     7/9 نفر

میزان مرگ و میر در هر هزار نفر(1999):  14/3 نفر

مرگ و میر کودکان در هر هزار تولد(1999):  12/8 نفر

رشد طبیعی جمعیت در هر هزار نفر(1999):  6/4- نفر

دلایل عمده مرگ و میر در کشور بلغارستان

دلایل عمده مرگ و میر در هر صدهزار نفر(1996): بیماریهای دستگاه گردش خون 954/4 نفر      سرطان 192/9 نفر         بیماریهای دستگاه تنفسی 67/6 نفر     مسمومیت و درگیری 60/7 نفر

میانگین زایمان زنان بارور(1999):                 1/2 نفر

مرگ و میر مادران در هر هزار نفر:              15 نفر

میزان ازدواج در هر هزار نفر:                     4/3 مورد

میزان طلاق در هر هزار نفر:                     1/3 مورد

نژاد/ملیت(1992):                                  بلغار 85/7%    ترک 9/4%  کولی 3/6%       بقیه 1/2%

دین(1990):                                           ارتدوکس بلغاری 36/5%    پروتستان 1/4% کاتولیک 8/.%    مسلمان سنی 13/1%    سایر ادیان و بی دینان 47/8%

زبان و خط:                                             بلغاری (زبان رسمی ) ترکی  یونانی  ارمنی  خط: سیریلی

شهرهای مهم (1998):                         پلوودیف      وارنا   بورگاس       روسه  استارازاگورا   پلون   سلبون  دویریج

بنادر مهم کشور بلغارستان:                     وارنا و بورگاس (دریای سیاه)

                                               اقتصاد و دارایی کشور بلغارستان

واحد پول کشور بلغارستان:                  لف جدید = 100 استونیکی      یک دلار=2/25 لف جدید          یک لف جدید=3555 ریال

درآمد بودجه(1998):                          064/2’913’8  میلیون لف(قدیم)

هزینه بودجه(1998):                         188/6’689’8 میلیون لف(قدیم)

تولید ناخالص ملی(1998):                 085’10 میلیون دلار

منشاء تولید ناخالص ملی(1998):      کشاورزی 18/7%      صنعت 25/5% خدمات 55/7%

میزان سرمایه گذاری خارجی:           (میانگین سالانه 92_1987): 34 میلیون دلار

بدهی خارجی(1998):                      7781 میلیون دلار

کمک های خارجی                           232/3+ میلیون دلار

میزان پس انداز ناخالص داخلی نسبت به تولید ناخالص داخلی(1998):    13/7%

نرخ تورم کشور بلغارستان

نرخ تورم کشور بلغارستان:                   (میانگین سالانه 98_1990):  116/9%

محصولات کشاورزی(1999):            گندم 000’000’3 تن      ذرت 000’100’1  تن    دانه آفتابگردان 000’700 تن انگور 636000 تن         جو 500000 تن

کاربری زمین(1995):                       کشاورزی 38%      مرتع و چمنزار 16/2%   جنگل 30/2%      سایر موارد 15/6%

تعداد دام زنده(1995):                    گوسفند 000’774’2  راس     خوک 000’721’1  راس  بز 000’048’1  راس  گاو 671000 راس

تولید چوب:                                    00’041’3 متر مکعب

صید ماهی(1998):                       10756 تن

تولید مرغ(1999):                        000’626’14  قطعه

تولید تخم مرغ(1999):                92680 تن

تولیدات معدنی و صنعتی کشور بلغارستان

تولیدات معدنی(1997):              سنگ آهن 895000 تن    سرب 72975    روی 72755        منگنز 55600  تن  نقره 23790 کیلوگرم

تولیدات صنعتی(1997):             (ارزش افزوده به میلیون لف قدیم)  مواد غذایی ‘ نوشیدنی و دخانیات  413’834’2    مواد شیمیایی و فراورده های نفتی 583’633’1     ماشین آلات و فلز کاری 220’460’1

متالوژی 614’890      لوازم برقی و الکترونیکی 383’524

انرژی/میزان تولید(میزان مصرف): (1998): 000’000’803’42  کیلووات ساعت      زغال سنگ 000’248’31 تن    نفت خام 360’232 بشکه

نیروی کار:                                    جمعیت فعال اقتصادی(1997): 800’581’3 نفر      نسبت نیروی کار به کل جمعیت 51/9%    میزان بیکاری 1997: 13/7%

توزیع نیروی کار:                           کشاورزی  17%  صنعت 48/4% خدمات 34/6%

نیروی دفاعی:                             مدت نظام وظیفه: 12 ماه  تعداد نفرات ارتش (1999): 760’80 نفر

واردات:                                      200’462’268’8  لف جدید

صادرات                                      500’386’281’8 لف جدید

تراز بازرگانی کشور بلغارستان

تراز بازرگانی                              1994                  1995                 1996                1997                 1998                 1999

میلیون لف جدید                        10/8-                  20/3-                  32/3-                 12/9+                1195-                 2740-

درصد کل                                2/4%                    2/8%                  1/8%                0%                   7/3%                  15/9%

شاخص قیمت ها و درامدها                              1993                 1994                1995                1996                1997              1998               

شاخص قیمتهای مصرف                                 31/5                  61/7                 100                  223                   636/6’2            224/3’3                         

شاخص درامد ماهانه                                     44/5                 68/4                       100                174/4               1864/4               ?

ویژگیهای خانوار:                                            میانگین اندازه خانوار: (1995)  3 نفر

جهانگردی(1998):                                         درامد: 966 میلیون دلار       هزینه جهانگردان 519 میلیون دلار

                                حمل و نقل و ارتباطات کشور بلغارستان

راه(1998):                                                320’37 کیلومتر

راه اهن(1998):                                         6470 کیلومتر

تعداد اتومبیل(1998):                               506’730’1 دستگاه

تعداد کامیون و اتوبوس:                            382’251 دستگاه

کشتی بالای صد تن(1998):                    107 فروند

فرودگاه:                                                3 فرودگاه

روزنامه:                                               17 روزنامه

مجلات ادواری:ذ                                  772 عنوان

کتاب                                                  4840 عنوان

رادیو(1997):                                    000’510’4 گیرنده رادیویی

تلویزیون(1998):                              000’400’3 گیرنده تلویزیونی

تلفن(1998):                                  000’742’2 خط تلفن

تلفن همراه(1998):                       000’127 خط

رایانه شخصی:                              250000 دستگاه

اینترنت(1998):                            150000 کاربر

                                           آموزش و بهداشت کشور بلغارستان

سطوح آموزشی        تعداد مراکز آموزشی       تعداد معلمین        تعداد دانش اموزان        نسبت دانش آموز به معلم

ابتدایی(1998)

و متوسطه                     3258                         69850                    940794                              13/5

فنی و حرفه ای            545                          18563                     196351                              10/6

عالی                           86                            22382                      266747                             11/9

میزان با سوادی(1995):                          افراد بالای 15 سال: 98%    مردان: 98/8%   زنان: 97/4%

میزان تحصیلات افراد بالای 25 سال:       ابتدایی 44/4%     متوسطه 35/7%       عالی 15%

تعداد پزشک(1998):                              28823 نفر

تعداد تخت بیمارستان():                       85408 تخت

تعداد مبتلایان به ایدز:                           ؟

تعداد مبتلایان به سل(1997):              در هر صدهزار نفر 40/8 نفر

سرانه مصرف روزانه کالری(1997):             2686 کالری     مصرف پروتئین : 80 گرم   مصرف چربی : 90 گرم

                               محیط زیست و توسعه انسانی کشور بلغارستان

میزان جنگل زدائی سالانه:                                        ؟

سرانه کاغذ مصرفی برای چاپ و نوشتن(1997):       7/8 کیلوگرم برای هر نفر

تولید سالانه گاز دی اکسید کربن(1996):                  55/4 میلیون تن برای هر نفر 6/5 تن

شاخص توسعه انسانی(1998):                            772/. (شصتمین کشور جهان)

___________________________________________

کوهها و رودخانه های کشور بلغارستان

بلغارستان سرزمینی است که بخشی از آن را کوههای بالکان (استاراپلانینا) با ارتفاع حداکثر 2377 متر در نواحی مرکزی و بخشی دیگر را کوههای رودوپ با بلندی حداکثر 2925 متر (کوه موسالا ‘ بلندترین نقطه بلغارستان) در جنوب غربی و جنوب فراگرفته و بقیه اراضی آن را جلگه های حاصلخیزی چون دشت دانوب در شمال و جلگه ساحلی جنوب شرقی زیر پوشش قرار داده اند. رودخانه دانوب به طول 2850 کیلومتر عمده ترین رود این سرزمین و رودخانه های ماریتسا ‘ تونجا و استروما از دیگر رودهای آن است. اقلیم کشور  بلغارستان در ارتفاعات معتدل کوهستانی است و در سایر نواحی معتدل و مرطوب و نسبتا پرباران است.

منابع زیر زمینی کشور بلغارستان

گندم و ذرت در جلگه دانوب و غلات و سیب زمینی همراه با دامداری و پرورش گوسفند در کوههای بالکان و رودوب و تنباکو و پنبه و برنج و انگور و پرورش گل در جلگه ساحلی متداول است. بلغارستان از نظر منابع زیرزمینی کشوری است نسبتا غنی و سرب و روی و مس آهن و زغال سنگ و نفت عمده ترین کانیهای آن است. این کشور از نظر صنعت نیز در خور اهمیت است و صنایع عمده آن فراورده های غذایی ‘ فلز کاری ‘ مهندسی ‘ نساجی ‘ شیمیایی و ماشین سازی است. صنایع شیمیایی و تولید نفت و گاز خطرات بزرگی برای نواحی محیطی تهدید کننده ای به وجود آورده است. علاوه بر آن قطع درختان جنگلی به ویژه در کوهستانهای بالکان از دیگر عوامل تعدید کننده زیست محیطی به شمار می آید.

تاریخچه کشور بلغارستان

در سالهای میان سده های هفتم و ششم پیش از میلاد سرزمینی که امروز آن را بلغارستان می نامند به تصرف قوم اسلاو درآمد. بلغارها که همراه آتیلا وهون ها به اروپا وارد شده بودند ‘ جنگجویانی خشن بودند و از راه قتل و کشتار و غارت روزگار می گذاردندند. آنان در پایان سده پنجم میلادی در استپ های شمال دریای سیاه و شمال خاوری دانوب سکنی گزیدند. گروهی از آنان به مرور از بین رفتند و گروهی به بردگی ترکان درآمدند و انهایی که باقی ماندند در اواسط سده هفتم مورد هجوم خزرها قرار گرفتند و ناگزیر شدند تا از دانوب بگذرند و تحت تابعیت امپراتوری روم شرقی یا بیزانس درآیند.

کنستانتین چهارم ‘ امپراتور بیزانس موجودیت آنان را به رسمیت شناخت و در سال 681 بلغارستان را به یکی از استانهای امپراتوری خود مبدل ساخت. بلغارها به مرور با اسلاوها درآمیختند و زبان و فرهنگ آنان را اقتباس کردند.بوریس اول خان بلغارستان در 865 میلادی به مسیحیت گروید و آیین مسیح را در میان بلغارها رواج داد. سیمئون اول بر وسعت قلمرو خود افزود و به عنوان تزار بر بلغارستان حکومت کرد.

استقلال کشور بلغارستان

سرزمین بلغارستان که از سال 1018 تا 1186 مطیع دولت بیزانس بود در دوره ایوان اول به امپراتوری مبدل شد و شهر ترونوو را به پایتختی برگزید. امپراتوری بلغارستان در زمان ایوان دوم به اوج عظمت خود رسید ولی در سال 1330 خراجگذار صربستان گردید.

عثمانی ها در سال 1393  زمان سلطان بایزید اول ‘ بلغارستان را تصرف نمودند و آن را ضمیمه خاک خود کردند. مسیحیان که از فشار ترکان مسلمان ناراضی بودند ‘ سر به شورش برداشتند و در سال 1875 با خشونت تمام سرکوب شدند و بدینسان موجبات جنگ روسیه و عثمانی را طی سالهای 1877 تا 1878 فراهم نمودند. پیمان سان استفانو به جنگ خاتمه داد و بلغارستان به امیر نشینی خودمختار مبدل شد. پیمان مزبور در کنگره برلین مورد تجدید نظر قرار گرفت و بلغارستان به سه قسمت به نام بلغارستان شمالی ‘ روملیای شرقی  و مقدونهی تقسیم گردید. در سال 1885 الکساندر باتنبرگی امیر بلغارستان ‘ روملیای شرقی را به خاک خود منظم نمود و در زمان فردیناند ساکس کوبورگ گوتا  بلغارستان اعلام استقلال کرد.

موقعیت کشور بلغارستان در جنگ جهانی اول

در جنگ جهانی اول ‘ بلغارستان جزء دول مرکزی وارد جنگ شد و جنوبی دوبروجا و راه دسترسی این شکور به دریای ازه را از دست داد. در سال 1919 استامبولیکی به نخست وزیری بلغارستان رسید و تا سال 1923 با استبداد تمام بر کشور حکومت کرد. در جنگ جهانی دوم بلغارستان به دول محور پیوست و علیه متفقین به جنگ پرداخت و قسمتهایی از یوگسلاوی و یونان را اشغال نمود.

در سال 1944 اتحاد شوروی به بلغارستان اعلان جنگ داد و آنجا را تصرف نمود و دولتی طرفدار شوروی بر سر کار آمد. کوتاه زمانی بعد رژیم سلطنتی ملغی شد و در 15 سپتامبر 1946 جمهوری خلق بلغارستان تشکیل گردید. قانون اساسی جدید آن در سال 1947 تصویب گردید و  بلغارستان قالب اقتصادی شوروی را پذیرفت. در مارس 1949 گئورگی دیمیتروف که از سال 1946 به نخست وزیری رسیده بود از کار کناره گرفت و وولکو چرونکوف به جای او نشست. در سال 1954 تئودور ژیوکوف دبیر کل حزب کمونیست ‘ پست نخست وزیری را نیز اشغال کرد.

قرارداد همکاری اقتصادی کشور بلغارستان با ترکیه

در حمله اتحاد شوروی به چکسلوواکی در سال 1968 بلغارستان یبه عنوان نزدیک ترین هم پیمان شوروی شکست جست. در سال 1988 بلغارستان و ترکیه قرارداد همکاری اقتصادی امضاء نمودند ‘ مع الوصف در زوئن 1989 بیش از 80000 تن از اقلیتهای ترک بلغارستان از این کشور اخراج گردیدند. ترکیه نخست در صدد تامین جا برای آوارگان مزبور برامد ولی هنگامی که در اخر اوت همان سال 310000 ترک دیگر از بلغارستان اخراج شدند ‘ مرزهای خود را با بلغارستان بست و 30000 تن از رانده شدگان قبلی را نیز به بلغارستان بازگردانید. به دنبال ایجاد فضای باز سیاسی در میان کشورهای کمونیست که از زمان  روی کار آمدن میخائیل گورپاچف در شوروی شروع شده بود بزرگترین تظاهرات ضد دولتی را لغو نمود که ای امر منجر به گسترش سریع تظاهرات مخالفان شد.

حکومت کشور بلغارستان

در مارس 1990 اتحاد نیروهای دموکرات که از 16 حزب مخالف تشکیل شده بود خواستار برگزاری انتخابات و تجدید نظر در قانون اساسی گردید. در انتخابات ژوئیه همان سال دولت ائتلافی یلیو یلف بر سر کار آمد و در ژوئیه 1991 قانون اساسی جدید به تصویب رسید. بدین ترتیب حکومت بلغارستان جمهوری پارلمانی شد و فیلیپ دیمیتروف از سوی مجلس به نخست وزیری رسید. وی در انتخابات ژانویه 1992 به مقام ریاست جمهوری بلغارستان ارتقاء یافت.

در ژوئن 1992 بلغارستان به شورای اروپا پیوست و در همان سال تئودور ژیوکوف رهبر حزب کمونیست و سه تن از نخست وزیران پیشین همراه با گروهی از اعضای دولت سابق بازداشت شدند. دیمیتروف پست نخست وزیری را به لیوبن بروف واگذار کرد. وی تا سال 1994 در مقام نخست وزیری بلغارستان ماند. در ژانویه 1995 رهبر سوسیالیستها به نام ژان ویدونوف کابینه جدیدی تشکیل داد. در انتخابات نوامبر 1996 پتار استویانوف ‘ رهبراتحاد نیروهای دموکراتیک به ریاست جمهوری رسید و ایوان مارازوف را به نخست وزیری منصوب نمود. در تجدید انتخابات ژانویه 1997 پتار استویانوف مجددا به ریاست جمهوری رسید و ایوان کوستوف را به مقام نخست وزیری برگزید

ریاست جمهوری گئورگی بر کشور بلغارستان.

در سال 1998 تمامی درخواست های صندوق بین المللی پول برای اعطای وام به بلغارستان برآورده شد. در ماه مه سوبسیدهای کشاورزان حذف شد و در برنامه های خصوصی سازی اقتصاد ‘ تعداد زیادی از موسسات دولتی از جمله شرکت مخابرات ‘ شرکت هواپیمایی بلغارستان و چندین بانک به بخش خصوصی واگذار گردید. در سال 1999 اتحادیه اروپا از بلغارستان خواست تا برای جایگزینی نیروگاه اتمی کوزولودوی تدابیری را اتخاذ کند. این نیروگاه 45% برق مصرفی کشور را تامین می کند. در سال 2000 سازمان ملل متحد دولت بلغارستان را متهم به ارسال اسلحه و ارائه آموزش های نظامی به گروه شورشی یونیتا در اوگاندا نمود.

در یهار سال 2001 اعلام شد که سیمئون دوم پادشاه سابق بلغارستان برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری به این کشور بازخواهد گشت. چون طبق قانون اساسی ‘ وی از شرکت در انتخابات ریاست جمهوری منع شده بود  با تشکیل ((جنبش ملی سیمئون دوم)) در انتخابات پارلمانی سال 2001 شرکت نموده و 120 کرسی از 240 کرسی مجلس ملی را از آن خود کرد. در دومین دور انتخابات ریاست جمهوری که در نوامبر برگزار گردید ‘ گئورگی پاروانف  از حزب سوسیالیست توانست پتار استویانوف کاندیدای راست میانه را شکست دهد.