کشور بوتان
کشور بوتان BHUTAN
بوتان کشوری است واقع در کوهستان هیمالیا که در مرکز جنوبی آسیا جای دارد و از شمال غربی و شمال به جمهوری خلق چین و از خاور و جنوب و جنوب غربی به هند محدود است.
____________________________________________
نام رسمی کشور بوتان: پادشاهی بوتان
نام محلی کشور بوتان: دروک یول
اسامی دیگر: بهوتان
پایتخت کشور بوتان: تیمپو
تاریخ استقلال: دارای قدمت تاریخی
روز ملی کشور بوتان: هفدهم دسامبر (سالروز تاجگذاری اوگن وانگچوک در سال 1907
نوع حکومت: مشروطه سلطنتی
رئیس حکومت: پادشاه ; جیگمه سینگیه وتنچوک از سال 1972
رئیس دولت: نخست وزیر ; لیونپوخاندو وانگچوک از سال 2001
قوه مقننه: قانون اساسی مدون وجود ندارد اما اصلاحات سال 1998 از قدرت پادشاه کاسته است
عضویت در سازمانهای بین المللی: سازمان ملل متحد ‘ اونکتاد ‘ یونیسف ‘ فائو ‘ یاا آ ‘ ایبرد ‘ ایکاتو ‘ ایفک ‘ ایلو ‘ ایمف ‘ ایمو ‘ ایتو ‘ یونسکو
یونیدو ‘یوپو ‘ وهو ‘ ویپو ‘ ومو ‘ ویپو ‘تقاضای عضویت در سازمان تجارت جهان ‘ جنبش عدم تعهد
جمعیت کشور بوتان
مساحت کشور بوتان: 47000 کیلومتر (صد و بیست و نهمین کشور جهان)
جمعیت کشور بوتان: 767000 نفر در سال 2000(صدو پنجاه و ششمین کشور جهان)
تراکم جمعیت کشور بوتان: 16/3 نفر در کیلومتر مربع
پیش بینی جمعیت(2025): 00’153’1 نفر
جمعیت شهری(1998): 6/7%
رشد سالانه جمعیت(2000_1995): 2/8%
زمان دوبرابر شدن جمعیت: 25 سال
توزیع سنی(1998): زیر 15 سال 40/3% 29_15 سال 26/4% 59_30 سال 27% بالای 60 سال 6/3%
توزیع جنسی(1998): مرد 50/97% زن 49/03%
امید به زندگی(1999): زنان 63 سال مردان 60 سال
میزان تولد در هر هزار نفر(1999): 36/9 نفر
میزان مرگ و میر در هر هزار نفر(1999): 60 نفر
مرگ و میر کودکان در هر هزار تولد(1999): 9/4 نفر
رشد طبیعی جمعیت در هر هزار نفر(1999): 27/5 نفر
دلایل عمده مرگ و میر در کشور بوتان
دلایل عمده مرگ و میر در هر صدهزار نفر(1996): عفونت دستگاه تنفسی 19/5 نفر اسهال ‘ اسهال خونی 15/2 نفر عفونتهای پوستی 12/2 نفر شیوع کرم های انگلی 10 نفر مالاریا 9/4 نفر
میانگین زایمان زنان بارور(1999): 5/4 نفر
مرگ و میر مادران در هر هزار نفر: ؟
میزان ازدواج در هر هزار نفر: ؟
میزان طلاق در هر هزار نفر: ؟
نژاد/ملیت(1992): بهوتیا 50% نپالی 35% شارچوبها 15%
دین(1990): بودایی مهایانه (دین رسمی) 74%
زبان و خط: دزونگخا زبان رسمی زبانهای نپالی و هند و ایرانی نیز در ان رواج دارد
شهرهای مهم (1998): فونت شولینگ
بنادر مهم کشور بوتان: به دریای ازاد دسترسی ندارد
اقتصاد و دارایی کشور بوتان
واحد پول کشور بوتان: نگولتروم = 100 چتروم یک دلار=46/11 نگولتروم یک نگولتروم= 173/5 ریال
درآمد بودجه(1999): 6844 میلیون نگولتروم
هزینه بودجه(1999): 6999 میلیون نگولتروم
تولید ناخالص ملی(1998): 354 میلیون دلار
منشاء تولید ناخالص ملی(1998): کشاورزی 36/7% صنعت 35/1% خدمات 28/2%
میزان سرمایه گذاری خارجی: (میانگین سالانه 92_1987): ؟
بدهی خارجی(1998): 119 میلیون دلار
کمک های خارجی 55/7+ میلیون دلار
میزان پس انداز ناخالص داخلی نسبت به تولید ناخالص داخلی(1998): 37/9%
نرخ تورم کشور بوتان
نرخ تورم کشور بوتان: (میانگین سالانه 98_1990):9/7% 1998: 5/9%
محصولات کشاورزی(1999): پرتقال 58000 تن ذرت39000 تن سیب زمینی 34100 تن نیشکر 12800 فلفل سبز و فلفل قرمز 8500 تن ارزن 7000 تن سیب 5500 گندم 5000 تن جو 4000 تن حبوبات 1600 تن
کاربری زمین(1994): کشاورزی 2/8% مرتع و چمنزار 5/8% جنگل 66% سایر موارد 25/4%
تعداد دام زنده(1999): گاو 435000 راس خوک 75000 گوسفند 58500 راس بز 42000 راس اسب 30000 راس
تولید چوب: 000’702’1 متر مکعب
صید ماهی(1997): 330 تن
تولید مرغ(1999): 310000 قطعه
تولید تخم مرغ(1999): 380 تن
تولیدات معدنی و صنعتی کشور بوتان
تولیدات معدنی(1997): سنگ اهک 270000 تن دولومیت 250000 تن گچ 50000 تن
تولیدات صنعتی(1994): مواد شیمیایی 000’000’419 نگولتروم سیمان 000’100’255 نگولتروم مصنوعات چوبی 000’600’230 نگولتروم فراورده های تقطیر و عرق گیری 000’300’178 نگولتروم میوه های به عمل آمده 000’000’103 نگولتروم
انرژی/میزان تولید(میزان مصرف) برق:000’000’737’1 کیلووات ساعت زغال سنگ 2000 تن نفت خام :صفر فراورده های نفتی :صفر
نیروی کار: جمعیت فعال اقتصادی :348000 نفر نسبت نیروی کار به کل جمعیت :53/4% میزان مشارکت مردان 94/8% زنان: 55% میزان بیکاری :6/5%
توزیع نیروی کار(1984): کشاورزی 93% صنعت 7/.% خدمات 6/3%
نیروی دفاعی: نظام وظیفه: داوطلبانه تعداد نفرات ارتش 7000 نفر نیروی زمینی 100%
واردات: 4978 میلیون نگولتروم شامل: فراورده های نفتی 4/6% برنج 4/6% انواع روغن و کره نباتی 3% محصولات فولادی 2/4% گندم 2% ماشین آلات صنعتی 1/7% عمدتا از هند 70/5%
صادرات 4274/1 میلیون نگولتروم شامل: برق 21% کربور کلسیم 15% چوب نئوپان 8% سیمان 7/1% عمدتا به کشور هند 94/5%
تراز بازرگانی کشور بوتان
تراز بازرگانی 1993 1994 1995 1996 1997
میلیون نگولتروم 754/9- 793/7- 292/8- 971/4- 703/9-
درصد کل 15/9% 16% 4/2% 12% 7/6%
شاخص قیمت ها و درامدها 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997
شاخص قیمتهای مصرفی 66/1 76/8 85/4 91/3 100 108/8 115/9
شاخص درآمد ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟
ویژگیهای خانوار: میانگین اندازه خانوار: 5/4 نفر
جهانگردی(1997): درآمد :6 میلیون دلار هزینه جهانگردان در خارج : ؟
حمل و نقل و ارتباطات کشور بوتان
راه(1996): 3285 کیلومتر
راه اهن(): ندارد
تعداد اتومبیل(1998): 2590 دستگاه
تعداد کامیون و اتوبوس: 1367 دستگاه
کشتی بالای صد تن: ندارد
فرودگاه: یک فرودگاه
روزنامه: ؟
مجلات ادواری: ؟
کتاب ؟
رادیو(1997): 37000 گیرنده رادیویی
تلویزیون(1998): 12500 گیرنده تلویزیونی
تلفن(1998): 10000 خط تلفن
تلفن همراه: ؟
رایانه شخصی: 2500 دستگاه
اینترنت(): ؟
آموزش و بهداشت کشور بوتان
سطوح آموزشی تعداد مراکز آموزشی تعداد معلمین تعداد دانش اموزان نسبت دانش آموز به معلم
ابتدایی(1994) 235 1611 60089 37/3
متوسطه 31 544 7299 13/4
فنی و حرفه ای 8 95 1822 12/2
عالی 2 57 2055 9/1
میزان با سوادی(1995): افراد بالای 15 سال 42/2% مردان 56/2% زنان 28/1%
میزان تحصیلات افراد بالای 25 سال: ؟
تعداد پزشک(1994): 100 نفر
تعداد تخت بیمارستان(1994): 970 تخت
تعداد مبتلایان به ایدز: ؟
تعداد مبتلایان به سل(1997): در هر صد هزار نفر 70/1 نفر
سرانه مصرف روزانه کالری(77_1975): 2058 کالری مصرف فراورده های گیاهی 98% مصرف فراورده های حیوانی 2%
محیط زیست و توسعه انسانی کشور بوتان
میزان جنگل زدائی سالانه: (1990_1980): 6/.%
سرانه کاغذ مصرفی برای چاپ و نوشتن(1997): صفر
تولید سالانه گاز دی اکسید کربن(1996): 3/. میلیون تن
شاخص توسعه انسانی(1998): 483/. (صد و چهل و دومین کشور جهان)
__________________________________________________________
اقلیم های متفاوت کشور بوتان
کشوری است کوهستانی ‘ در شرق رشته کوههای هیمالیا ‘ با سه اقلیم و سه منطقه جغرافیایی متفاوت که از هر سو در خشکی محصور است :
1_منطقه دشت دوآر در جنوب که مرطوب و نسبتا گرم است و از جنگلهای انبوه پوشیده شده و ارتفاع آن بین 2000 تا 3000 متر است ‘ بارندگی فراوان از ویژگیهای آن است.
2_ منطقه مرکزی که دارای اقلیم معتدل است و ارتفاع آن تا 3000 متر می رسد و نسبتا پرباران است.
3_و بالاخره کوهستانهای شمالی که سرتاسر سال از برف پوشیده شده و ارتفاع آن حدود 7000 متر است و اقلیم بسیار سرد و پرباارش است.
جنگلهای یانبوه ‘ رودخانه های پر آب و آبشارهای متعدد ‘ منبع انرژی سرشاری است که همراه با کانیهای چون گرافیت ‘ مرمر ‘ گرانیت و سنگ آهک توام با فعالیتهای کشاورزی و دامپروری و گردشگری و کوهنوردی ‘ جلوه خاصی به اقتصادی کشور بخشیده است.
بلندترین کوه آن قله کولاکانگری با ارتفاع 7554 متر است و عمده ترین رودهای آن که اغلب ریزابه های رود براهماپوترا هستند عبارتند از : مناس ‘ سانکوش ‘ تورسا ‘ آمو ‘ تونگسا ‘ وونگ و رایداک .
تاریخچه کشور بوتان
نخستین کاشفان و فرستادگان سیاسی انگلستان ‘ این سرزمین را بوتان یا مسکن بوتی ها نامیده اند. با وجود این که بوتان میان دو کشور بزرگ چین و هند قرار گرفته و دارای بلندترین کوههای جهان است ‘ مع الوصف برای دیگر نواحی جهان چندان شناخته شده نیست و حتی امروز هم هنوز چیزی از آن به درستی نمی دانند و از معنای لغوی بوت آگاهی ندارند. گروهی معتقدند که بوتان در زبان سانسکریت گرفته شده و مفهوم آن پایان تبت است و عده ای بر این باورند که بوتان در زبان سانسکریت ‘ سرزمین مرتفع را می رساند.
ولی مردمان بوتان وطن خود را دروک یول یعنی سرزمین تندر و اژدها می نامند و همین جا بود که مذهب بودا در سده هفتم میلادی شروع به درخشیدن و خودنمایی کرد. بعد از مدتها رقابت و چشم همچشمی میان گروهها و اقوام مختلف ‘ سرانجام در سده هفدهم مردی به نام انگوانگ نامگیال که از بزرگان مذهب بودا به شمار می رفت ‘ اقوام مزبور را با هم متحد و نزدیک کرد و مسکن آنان را دروک نامید و خود سمت رهبری روحانی و دنیوی میهنش را عهده دار شد.
برقراری سلطنت موروثی در کشور بوتان
در 17 دسامبر 1907 اوگن وانگچوک نظام سلطنتی موروثی را در بوتان برقرار کرد و خود به پادشاهی نشست. سازمان امور مستعمراتی انگلستان در هند ‘ طی چند قرارداد مهم که طی سالهای 1774 و 1865 و 1910 با بوتان منعقد نمود ‘ استقلال داخلی بوتان را به رسمیت شناخت و به پادشاه بوتان قول داد که در امور داخلی ان کشور دخالت نکند و فقط به مالکیت بوتان اکتفا نماید. پس از پایان جنگ جهانی دوم و به استقلال رسیدن هند ‘ قرارداد مزبور عینا با همین مفاد بین بوتان و هندوستان برقرار شد. بوتان با شرکت خود در طرح کلمبو (سالهای 1960) و اتحادیه بین المللی پست در سال 1969 از حالت انزوا و گوشه گیری خارج شد و نخستین وزارت خارجه خود را در سال 1971 تاسیس نمود و در همان سال با عضویت سازمان ملل متحد درآمد و با هندوستان روابط سیاسی برقرار نمود و بعدها به جنبش عدم تعهد نیز ملحق شد.
تاجگذاری پادشاه کشور بوتان
پادشاه بوتان به نام جیگمه سینگیه وانگچوک در سال 1972 تاجگذاری کرد و دست به اصلاحات اساسی زد و برنامه های پنجساله برای توسعه و عمران کشور طرح ریزی ‘ و با احداث شبکه ای از راههای داخلی با تبت و هندوستان ارتباط برقرار نمود. در این دوران ‘ وی تاسیسات برقابی متعددی بر روی رودخانه ها و آبشارها احداث نمود و نه تنها نیروی برق داخلی را تامین کرد ‘ بلکه شروع به فروختن برق به نواحی مرزی هندوستان نیز کرد. مع الوصف عقب افتادگی کشور آنچنان بود که توده های عظیم ساکن شهرهای بزرگ به خصوص تیمپو را در سپتامبر 1990 به تظاهرات خیابانی کشانید و حدود 300 کشته به جای گذارد.
وابسته بودن کشور بوتان به هندوستان
بوتان از نظر واردات و تامین نیازهای داخلی و سوخت به هندوستان وابسته است و 93 درصد مصنوعات خود را به هند به فروش می رساند . در سال 1996 پارلمان اروپا ‘ بوتان را به دلیل رعایت نکردن حقوق بشر محکوم کرد. در سال 1998 نیز عفو بین الملل دولت بوتان را به دلیل نقض سازمان یافته حقوق بشر محکوم کرد. در این سال پادشاه ایجاد تغییراتی را در نحوه اداره کشور اعلام نمود و مجلس ملی اجازه یافت به قانونگذاری بپردازد و حتی تصمیمات پادشاه را وتو نماید. اما مخالفان ‘ پادشاه را متهم نمودند که پس از نصب افراد مورد وثوق خود در مجلس ملی به ارائه این اصلاحات ظاهری پرداخته است.
در سال 1999 دولت هند از ورود تبعیدیان یونانی مستقر در نپال که می خواستند برای تظاهرات وارد خاک بوتان شوند جلوگیری نمود. در سالیان اخیر ‘ اقتصاد بوتان به علت تاسیس نیروگاههای برقابی و صادرات برق به هند از وضعیت مناسب تری برخوردار شده است. پس از حملات تروریستی 11 سپتامبر در امریکا ورود جهانگردان به این کشور به شدت کاهش یافت.


