کشور زامبیا
کشور زامبیا ZAMBIA
زامبیا کشوری است در افریقای جنوبی که از هر سو در خشکی محصور است و از شمال به آنگولا و کنگو کینشاسا ‘ از شمال خاوری به تانزانیا ‘ از خاور به مالاوی ‘ از جنوب خاوری به موزامبیک ‘ از جنوب به زیمباوه و نامبیا و از غرب به آنگولا محدود است.
__________________________________________
نام رسمی کشور زامبیا: جمهوری زامبیا
نام محلی کشور زامبیا: زامبیا
اسامی دیگر کشور زامبیا: رودزیای شمالی
پایتخت کشور زامبیا: لوزاکا
تاریخ استقلال کشور زامبیا: 1964/10/24 از انگلستان
روز ملی کشور زامبیا: روز استقلال
نوع حکومت کشور زامبیا: جمهوری چند حزبی با یک مجلس قانونگذاری از سال 1964
رئیس حکومت کشور زامبیا: رئیس جمهور
رئیس دولت کشور زامبیا: رئیس جمهور
قوه مقننه کشور زامبیا: قانون اساسی سال 1991 با تغییرات سال 1996 مجلس ملی با 150 عضو انتصابی به مدت 5 سال بعلاوه مجلس مشورتی روسای قبایل که از عضویت 27 نماینده آنان تشکیل می شود
عضویت در سازمانهای بین المللی: سازمان ملل متحد ‘ اونکتاد ‘ یونیسف ‘ فائو ‘ یاا آ ‘ ایبرد ‘ ایکاتو ‘ ایفک ‘ ایلو ‘ ایمف ‘ ایمو ‘ ایتو ‘ یونسکو
یونیدو ‘یوپو ‘ وهو ‘ ویپو ‘ ومو ‘ ویپو ‘ سازمان تجارت جهان ‘ سازمان وحدت افریقا ‘ سپک
جمعیت کشور زامبیا
مساحت کشور زامبیا: 614’752 کیلومتر مربع ( سی و هشتمین کشور جهان )
جمعیت کشور زامبیا: 000’200’9 نفر در سال 2000 ( هشتاد و دومین کشور جهان)
تراکم جمعیت: 12/2 نفر در کیلومتر مربع
پیش بینی جمعیت(2025): 15/6 میلیون نفر
جمعیت شهری(1998): 43/9%
رشد سالانه جمعیت(2000_1995): 2/3%
زمان دوبرابر شدن جمعیت: 37 سال
توزیع سنی(1998): زیر 15 سال 47/9% 29_15 سال 30/3% 59_30 سال 18% بالای 60 سال 3/8%
توزیع جنسی(1998): مرد 49/68% زن 50/32%
امید به زندگی(1999): زن 37/5 سال مردان 37/1 سال
میزان تولد در هر هزار نفر(1999): 42/4 نفر
میزان مرگ و میر در هر هزار نفر(1999): 22/1 نفر
مرگ و میر کودکان در هر هزار تولد(1999): 93/7 نفر
رشد طبیعی جمعیت در هر هزار نفر(1999): 20/3 نفر
دلایل عمده مرگ و میر در هر صدهزار نفر(1996): ؟
میانگین زایمان زنان بارور(1999): 5/7 نفر
مرگ و میر مادران در هر هزار نفر: 650 نفر
میزان ازدواج در هر هزار نفر: ؟
میزان طلاق در هر هزار نفر: ؟
نژاد/ملیت(1992): سیاهپوستان قبایل بمبا 39/7% میانجا 20/1% تونگا 14/8% باروتزه 7/5% تومبوکا 3/7% مامبوه 3/4%
دین(1990): مسیحی 47/8% باورهای قبیله ای 27% مسلمان 1%
زبان و خط: انگلیسی زبان رسمی زبانهای محلی قبایل سیاهپوست ‘ خط: لاتین
شهرهای مهم (1998): اندولا کیتوه موفولیرا گابوه
بنادر مهم کشور زامبیا: یه دریای آزاد راه ندارد
اقتصاد و دارایی کشور زامبیا
واحد پول کشور زامبیا: کواچا = 100 انگوه یک دلار = 3445 کواچا صدکواچا = 323/2 ریال
درآمد بودجه(1998): 1529 میلیارد کواچا میلیارد کوچا
هزینه بودجه(1998): 1943/2 میلیارد کواچا
تولید ناخالص ملی(1998): 3234 میلیون دلار
منشاء تولید ناخالص ملی(1998): کشاورزی 17/3% صنعت 26/4% خدمات 56/3%
میزان سرمایه گذاری خارجی: (میانگین سالانه 92 _ 1987 ): 102 میلیون دلار 1998 : 222 میلیون دلار
بدهی خارجی(1997): 5233 میلیون دلار
کمک های خارجی 348/7+ میلیون دلار
میزان پس انداز ناخالص داخلی نسبت به تولید ناخالص داخلی(1998): 5/3%
نرخ تورم کشور زامبیا
نرخ تورم کشور زامبیا: (میانگین سالانه 92 _ 1987 ): 63/5% 1998 : 23/2%
محصولات کشاورزی(1999): نیشکر ذرت کاساوا میوه و سبزیجات گوجه فرنگی پرتقال ارزن گندم سیب زمینی شیرین بادام زمینی سویا ذرت خوشه ای پنبه دانه دانه افتابگردان توتون
کاربری زمین(1994): کشاوزری 7/1% مرتع 40/4% جنگل 43% سایر موارد 9/5%
تعداد دام زنده(1999): گاو 000’273’2 راس بز 000’069’1 خوک 324000 گوسفند 120000 راس
تولید چوب: 000’042’8 متر مکعب
صید ماهی(1997): 902’65 تن
تولید مرغ(1999): 000’000’28 قطعه
تولید تخم مرغ(1999): 44800 تن
تولیدات معدنی(1998): مس 355000 تن کبالت 4016 تن نقره 6684 کیلوگرم طلا 307 کیلوگرم
تولیدات صنعتی(1994): ( ارزش افزوده به میلیون کواچا ) :> مواد غذایی 39765/1 نوشابه 36596/5 مواد شیمیایی و دارویی 32141/5 منسوجات 15358/5 دخانیات 14060/2 اهن و فولاد ‘ فلزات غیر آهنی و مصنوعات فلزی 13874/6
نیروی کار: جمعیت فعال اقتصادی 1996 : 000’454’3 نفر نسبت نیروی کل جمعیت : 38/2% میزان مشارکت مردان 52/6% زنان 29/6% میزان بیکاری 17/4%
نیروی دفاعی: مدت نظام وظیفه : ؟/ تعداد نفرات ارتش (1999 ) : 21600 نفر نیروی زمینی 92/6% نیروی هوایی 7/4% سرانه هزینه دفاعی 1997 : 4 دلار
واردات و صادرات کشور زامبیا
واردات1998: 1022 میلیون دلار شامل : ماشین الات و تجهیزات حمل و نقل 38/3% کالاهای ساخته شده اساسی 19/8% مواد شیمیایی 16/9% سوختهای معدنی ‘ روغنهای روانکاوی و برق 12/3% مواد غذایی 3/8% از کشورهای افریقای جنوبی 48/5% انگلستان 8/1% زیمباوه 7/3% عربستان سعودی 6/2%
صادرات 1998 873/6 میلیون دلار شامل مس 49/3% کیالت 17/7% صادرات غیر فلزی 33% به کشورهای 1997 : ژاپن 10/9% عربستان سعودی 9/9% تایلند 8/7% هند 8% فرانسه 6/7% انگلستان 6% زیمباوه 5% امریکا 4/5%
تراز بازرگانی 1993 1994 1995 1996 1997 1998
میلیون دلار 202+ 63+ 8- 62- 27- 148
درصد کل 12/6% 3% 3/.5 3% 1/1% 7/8%
شاخص قیمت ها و درامدها 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997
شاخص قیمتهای مصرفی 6/2 16/8 48/5 74/5 100 146/3 182/6
شاخص درآمد ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟
ویژگیهای خانوار: میانگین اندازه خانوار 1997 : 5 نفر
جهانگردی1997 درآمد: 75 میلیون دلار هزینه جهانگردان در خارج :؟
حمل و نقل و ارتباطات کشور زامبیا
راه(1997): 38898 کیلومتر
راه اهن(1997): 1266 کیلومتر
تعداد اتومبیل(1995): 157000 دستگاه
تعداد کامیون و اتوبوس: 81000 دستگاه
کشتی بالای صد تن(): ندارد
فرودگاه:1998 4 فرودگاه با برنامه منظم پروازی
روزنامه:1996 3 روزنامه
مجلات ادواری: ؟
کتاب ؟
رادیو(1997 ): 00’030’1 گیرنده رادیویی
تلویزیون(1998): 000’200’1 گیرنده تلویزیونی
تلفن(1999): 78000 خط تلفن
تلفن همراه(1999): 5200 خط
رایانه شخصی: 130000 کاربر
اینترنت(1998): 10000 کاربر
آموزش و بهداشت کشور زامبیا
سطوح آموزشی تعداد مراکز آموزشی تعداد معلمین تعداد دانش اموزان نسبت دانش آموز به معلم
ابتدایی (1996) 3883 38528 1506349 39/1
متوسطه 480 5786 199081 ؟
فنی و حرفه ای 26 846 7982 ؟
عالی 2 481 5270 11
میزان با سوادی(1995): افراد بالای 15 سال : 78/2% مردان 85/6% زنان : 71/3%
میزان تحصیلات افراد بالای 25 سال: ابتدایی 54/8% متوسطه 25/1% عالی 1/5%
تعداد پزشک(1993): 786 نفر
تعداد تخت بیمارستان(1989): 22461 تخت
تعداد مبتلایان به ایدز: افراد 0 تا 49 ساله : 770000 نفر
تعداد مبتلایان به سل(1997): در هر صد هزار نفر 488/4 نفر
سرانه مصرف روزانه کالری(1998): 1970 کالری مصرف پروتئین : 52 گرم مصرف چربی : 30 گرم
محیط زیست و توسعه انسانی کشور زامبیا
میزان جنگل زدائی سالانه: (1990_1980 ) 9/.% (1995_1990) : 8/.%
سرانه کاغذ مصرفی برای چاپ و نوشتن(1997): 4/. کیلوگرم برای هر نفر
تولید سالانه گاز دی اکسید کربن(1996): 2/4 میلیون تن
شاخص توسعه انسانی(1998): 420/. ( صد و پنجاه و سومین کشور جهان )
__________________________________________________________
اقلیم کشور زامبیا
کشوری است کوهستانی که ارتفاع آن از شرق به غرب کاسته می شود . قسمت اعظم این سرزمین را فلات مرتفعی که اکثرا پوشیده از علفزار است فراگرفته و کوههای موچینگا با بلندی حداکثر 2165 متر عمده ترین رشته کوههای آن محسوب می گردد. رودخانه زامبزی که مهمترین رود این کشور است از شمال به جنوب جریان دارد و نیروی برقابی سد کاریبا را تامین می کند.
علاوه بر رود زامبزی ‘ رودخانه های لوآنگوآ ‘ کافوئی و لوآپولا نیز از جمله رودهای مهم این سرزمین هستند. دریاچه مرزیکاریبا با وسعت 5300 کیلومتر مربع عمده ترین عارضه آبی آن محسوب می گردد . رود زامبزی به طول 2736 کیلومتر طویل ترین رود آن و چهارمین رود بزرگ افریقا محسوب می شود.
اقلیم زامبیا عمدتا گرم و خشک و نسبتا کم باران است. توتون و ذرت و جو و پنبه و گندم و باردام زمینی عمده ترین فراورده های کشاورزی آن هستند و مس و کبالت و زغال سنگ و نقره از منابع زیر زمینی این کشور محسوب می گرددند. استخراج و صدور مواد معدنی به ویژه مس ‘ عمده ترین منبع درآمد این کشور است و به همان اندازه در محیط زیست آن نیز اثر نامطلوب گذارده است. شیوه خانه سازی و عدم رعایت بهداشت محیط و کمبود آب آشامیدنی مسئله مهمی را در شهرهای بزرگ زامبیا مطرح ساخته و شهروندان آنها را در معرض تهدید بیماریهای خطرناکی چون وبا و کمبود مواد غذایی در معرض نابودی قرار گرفته است.
تاریخچه کشور زامبیا
آثار دیرین شناسی گویای آن است که پیدایش انسان در زامبیا به دو میلیون تا یک میلیون سال قبل باز میگردد. آثار متعددی که از عصر حجر در گوشه و کنار این سرزمین دیده می شود و نشانه های فراوانی که از آغاز عصر آهن در این کشور پیدا شده ‘ بیانگر آن است که مردم 2000 سال پیش این سرزمین به کشاورزی و دامپروری مشغول بودند . نیاکان طایفه تونگا در اوایل هزاره دوم میلادی به زامبیا وارد شدند و بقیه اقوام طی سده های هفده و هجده از کنگو و آنگولا به آن نواحی مهاجرت کردند. بازرگانان پرتغالی را در اوایل سده هجدهم در محل تلاقی رودهای زامبزی و لوآنگوآ به احداث ماندگاههای خود اقدام نمودند و همراه با اروپاییان دیگر مدتها به صدور برده اشتغال داشتند. در سال 1851 دیوید لیوینگستون انگلیسی رودخانه زامبزی را تا آبشارهای ویکتوریا درنوردید و بعدها به عضویت تیم اکتشافی سسیل رودز میلیونر معروف انگلیسی پیوست. وی در پویش افریقای جنوبی شرکت جست و پای استعمارگران انگلیسی را تحت پوشش شرکت افریقای جنوبی انگلستان به این نواحی باز کرد و مقدمات تسلط آنان را ر زامبیا و زیمباوه فراهم نمود.
در سال 1888 سرزمینهای زامبیا و زیمباوه درهم ادغام شدند و به نام رودزیا تحت نظارت و حکومت شرکت مزبور قرار گرفتند و این وضع تا سال 1923 به همین ترتیب ادامه یافت. در آن تاریخ رودزیای شمالی یا زامبیای کنونی از رودزیای جنوبی ( زیمباوه ) جدا شد و مستقیما تحت اداره انگلستان قرار گرفت و بعدا به اتحادیه رودزیا و نیاسالند ملحق گردید و شمار زیادی از اروپاییان به ویژه انگلیسی ها به آنجا مهاجرت کردند و به بهره برداری از منابع آن پرداختند.


